Thường trực Thành ủy TP. HCM: chủ trương miễn phí hạ tầng cửa khẩu

Sự đứt gãy luồng tuyến và những biến động địa chính trị toàn cầu đang đặt hệ sinh thái logistics trước áp lực chi phí khổng lồ. Trong bối cảnh đó, chiều ngày 1 – 4, tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP. HCM lần thứ 5, Ông Trần Lưu Quang – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP. HCM, đã chính thức công bố định hướng mang tính bước ngoặt: Thường trực Thành ủy TP.HCM có chủ trương miễn phí hạ tầng cửa khẩu, song song với kế hoạch dự kiến chi khoảng 7.000 tỉ đồng để miễn phí xe buýt cho người dân.

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cho biết, Thường trực Thành ủy TP.HCM đã có chủ trương miễn phí xe buýt cho người dân trên địa bàn TP.HCM và miễn phí hạ tầng cửa khẩu. Ảnh: THUẬN VĂN

Đây không đơn thuần là một quyết sách hỗ trợ tài chính ngắn hạn, mà là một tín hiệu vĩ mô mạnh mẽ khẳng định cam kết của chính quyền Thành phố trong việc tháo gỡ “nút thắt” chi phí, chia sẻ rủi ro cùng cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu (XNK) và chuỗi cung ứng trước đà tăng phi mã của giá nhiên liệu.

Nước cờ chiến lược chia sẻ “gánh nặng”

Để hiểu rõ tầm vóc của chủ trương này, cần nhìn nhận bức tranh toàn cảnh của chuỗi cung ứng hiện tại. Trong thời gian qua, các doanh nghiệp logistics và chủ hàng liên tục chịu sức ép “kép”: Giá xăng dầu tăng cao kỷ lục đẩy cước vận tải nội địa lên mức báo động, cùng với đó là tình trạng kẹt cảng, thiếu hụt thiết bị cục bộ trên quy mô toàn cầu. Phí sử dụng hạ tầng cửa khẩu, cảng biển từ lâu đã cấu thành một phần không nhỏ trong cơ cấu chi phí logistics (Logistics Cost) của mọi lô hàng XNK đi qua địa bàn TP.HCM.

Việc Bí thư Thành ủy TP. HCM Trần Lưu Quang chỉ đạo giao Sở Xây dựng tính toán thực hiện chủ trương miễn phí hạ tầng cửa khẩu ngay thời điểm này mang hai ý nghĩa bản chất:

• Thứ nhất, tính thời điểm: Quyết sách ra đời như một liều vaccine tài chính kịp thời, trực tiếp can thiệp vào các biến phí cấu thành giá vốn hàng bán (COGS) của doanh nghiệp trong giai đoạn “bão giá” đang bào mòn biên lợi nhuận.
• Thứ hai, tính đồng hành: Thể hiện sự chuyển dịch tư duy từ quản lý hành chính sang kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi. Thành phố chấp nhận dùng nguồn lực nội tại để sẻ chia, làm bước đệm cho doanh nghiệp chống chọi với những cú sốc kinh tế từ bên ngoài, đặc biệt là sự leo thang của giá nhiên liệu toàn cầu.

Tác động đa chiều

Chủ trương miễn phí hạ tầng cửa khẩu khi chính thức đi vào thực tiễn sẽ tạo ra hiệu ứng domino tích cực tác động đến nhiều mắt xích trong chuỗi cung ứng:

• Đối với nhóm Chủ hàng: Đây là những người được hưởng lợi trực tiếp lớn nhất. Việc cắt bỏ hoàn toàn khoản phí này giúp giảm trực tiếp chi phí thông quan cho từng container. Lợi thế này đặc biệt có ý nghĩa với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực có giá trị gia tăng thấp nhưng biên độ nhạy cảm về giá cao (như nông sản, dệt may). Hàng hóa Việt Nam sẽ có thêm dư địa để cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế.
• Đối với các Công ty Giao nhận & Logistics (Forwarders / 3PLs): Dòng tiền (Cash flow) của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics sẽ được cải thiện đáng kể. Trước đây, các đơn vị này thường phải ứng trước một khoản tiền không nhỏ để nộp phí hạ tầng thay cho khách hàng, gây áp lực lên vốn lưu động. Việc miễn phí sẽ xóa bỏ gánh nặng tài chính này, giúp họ tối ưu hóa quy trình thủ tục, giảm thiểu thời gian xử lý giấy tờ hành chính và tập trung nguồn lực vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải, lưu kho.

Nhìn rộng hơn ở cấp độ vĩ mô, đây là đòn bẩy tháo gỡ điểm nghẽn chi phí, thúc đẩy lưu thông hàng hóa qua cụm cảng/cửa khẩu trọng điểm phía Nam, giữ vững vị thế đầu tàu kinh tế và trung tâm logistics của TP. HCM trong khu vực.

Tầm nhìn chiến lược

Dù chủ trương miễn phí hạ tầng cửa khẩu là một trợ lực “vàng”, các doanh nghiệp logistics không nên xem đây là cứu cánh duy nhất để tồn tại. Từ góc độ chuyên môn, bài học quản trị rủi ro ở đây là sự chuyển đổi tư duy: Doanh nghiệp cần chuyển từ trạng thái hưởng lợi thụ động sang chủ động tối ưu hóa.

Khi áp lực chi phí cơ bản được giảm tải nhờ chính sách, các nhà quản lý chuỗi cung ứng cần tranh thủ khoảng trống tài chính này để tái đầu tư vào năng lực cốt lõi. Nguồn ngân sách tiết kiệm được từ các khoản phí hạ tầng nên được phân bổ để đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số (áp dụng AI, IoT trong theo dõi đơn hàng) hay tối ưu hóa luồng tuyến vận tải nhằm giảm thiểu tiêu hao nhiên liệu, và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn Logistics xanh (ESG). Chỉ khi xây dựng được một hệ thống vận hành tinh gọn và có khả năng chống chịu cao, doanh nghiệp mới có thể tự tin vượt qua mọi “khúc cua” của thị trường, thay vì chỉ phụ thuộc vào các chính sách hỗ trợ trong ngắn hạn.

Biên tập: Duy Khánh
Tài liệu tham khảo: Thanh Tuyền, “TP.HCM có chủ trương miễn phí xe buýt và miễn phí hạ tầng cửa khẩu” – Nguồn: TẠI ĐÂY