Accelerating the Implementation of Decision No. 2229/QD-TTg: HLA Contributes Recommendations to Remove Logistics Infrastructure and Workforce Bottlenecks

Sáng ngày 9/6/2026, Bộ Công Thương đã có buổi làm việc với Sở Công Thương TP. HCM và các Hiệp hội nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Quyết định 2229/QĐ-TTg. Mục tiêu là đưa TP. HCM vươn mình trở thành trung tâm dịch vụ logistics mang tầm quốc tế. Tại buổi trao đổi, đại diện Hiệp hội Logistics và Cảng biển TP.HCM (HLA) đã đóng góp những góc nhìn thực tiễn  và các giải pháp mang tính thực chiến cao.

Mở đầu buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, TP. HCM được lựa chọn là một trong những địa phương đầu tiên bởi vì đây là trung tâm dịch vụ logistics lớn nhất cả nước. Ông khẳng định Bộ Công Thương mong muốn được đồng hành sát sao cùng Thành phố để gỡ vướng thực tiễn.

Ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương)

Tiếp nối tinh thần đó, ông Lê Huỳnh Minh Tú – Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. HCM cho biết hiện tại, Sở đã chủ động hoàn thiện dự thảo Kế hoạch hành động triển khai Chiến lược và đang chờ UBND thành phố phê duyệt.

Ông Lê Huỳnh Minh Tú – Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh

VLA kiến nghị kiểm soát phụ phí, gỡ vướng thủ tục và chuẩn hóa nhân lực

Đóng góp ý kiến tại buổi trao đổi, bà Võ Thị Phương Lan – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) đã chỉ ra những điểm nghẽn cấp bách đang làm cản trở doanh nghiệp. Cụ thể, Bà nhấn mạnh sự bất cập trong việc các hãng tàu nước ngoài thu phụ phí (local charges) tại cảng không có sự kiểm soát, có những thời điểm biến động đẩy cước lên tới 26-27%. Để đạt mục tiêu giảm chi phí logistics TP.HCM xuống mức 11-14%, cơ quan quản lý nhà nước cần có bộ tiêu chuẩn và chế tài kiểm soát các loại phí do hãng tàu ngoại đặt ra.

Bà Võ Thị Phương Lan – Phó Chủ tịch VLA

Bên cạnh đó, quá trình xin cấp và gia hạn giấy phép lưu hành xe qua hệ thống online (do Sở Xây dựng cấp) đang bị ách tắc do hệ thống chỉ báo “hết hạn ngạch”. Hậu quả là phương tiện hết hạn giấy phép phải nằm bãi, có trường hợp 15 ngày chưa được giải quyết, không thể lưu thông vì quy định phạt nặng, gây cản trở rất lớn cho doanh nghiệp.

Về vấn đề nhân lực, Bà thẳng thắn nhìn nhận các trường đại học và cao đẳng đào tạo nhiều nhưng chuẩn đầu ra chưa sát với thực tế, cộng thêm đội ngũ giảng viên hiện đang thiếu kinh nghiệm thực tiễn. Do đó, cần đưa sinh viên (năm 3, năm 4) đi thực tập thực tế tại doanh nghiệp. Song song đó, Sở Giáo dục cần tổ chức các chương trình đào tạo kiến thức thực tế cho chính đội ngũ giảng viên chuyên ngành.

Cuối cùng, VLA kiến nghị cần làm rõ tiêu chí cho “Doanh nghiệp Logistics Tiên phong”, bao gồm việc xác định rõ để hình thành doanh nghiệp tiên phong cần đạt được những điểm nào, có những chứng nhận cụ thể gì trong và ngoài nước, cũng như phải tuân thủ các tiêu chuẩn và điều kiện gì.

Phá vỡ thế độc đạo bằng mô hình “Đường sắt đi trước, TOD theo sau”

Hiện nay, áp lực hạ tầng giao thông đường bộ đang là rào cản khiến chi phí logistics bị lên cao. Đóng góp ý kiến tại cuộc họp, bà Huỳnh Đinh Thái Linh – Phó Chủ tịch HLA đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển mạng lưới đường sắt kết nối khu vực, điển hình như tuyến từ các khu công nghiệp Bình Dương đến cụm cảng Cát Lái.

Bà Huỳnh Đinh Thái Linh – Phó Chủ tịch HLA

Đáng chú ý, Bà đề xuất tư duy quy hoạch đi trước một bước. Khi xây dựng đường sắt, phải chuẩn bị sẵn quỹ đất sạch xung quanh các nhà ga để phát triển theo mô hình TOD (Phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Mục đích của việc này là để hình thành ngay các trung tâm logistics và cảng cạn bao quanh ga. Điều này đảm bảo khi ga đi vào hoạt động sẽ có sẵn nơi tập kết hàng hóa và dịch vụ đi kèm, tránh lãng phí hạ tầng.

Mở thông luồng hàng với hành lang đa phương thức

Để khơi thông vận tải, giải pháp tiếp theo từ Bà Huỳnh Đinh Thái Linh – Phó Chủ tịch HLA đưa ra là tối ưu hóa luồng hàng thông qua việc xây dựng các tuyến hành lang vận tải đa phương thức. Các tuyến này sẽ tạo ra một đường thẳng kết nối trực tiếp từ “chân hàng” (các khu công nghiệp) tới thẳng hệ thống cảng biển, giúp giảm thiểu ách tắc và cắt giảm chi phí hiệu quả.

Tầm nhìn xa hơn của định hướng này là kết nối vững chắc các doanh nghiệp nội địa với mạng lưới toàn cầu, từng bước đưa logistics từ một ngành dịch vụ hỗ trợ trở thành một ngành xuất khẩu dịch vụ có giá trị cao.

Đào tạo nhân lực “thực chiến”: Không học chay, không dạy suông

Con người luôn là “linh hồn” của mọi chiến lược phát triển. Thẳng thắn nhìn nhận về việc sinh viên khối ngành chuỗi cung ứng hiện nay đào tạo chưa sát với thực tế vận hành, Bà kiến nghị thiết lập chặt chẽ mô hình liên kết 3 bên: Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp.

Thay vì chỉ học lý thuyết trên giảng đường, sinh viên năm 3 và năm 4 cần được đưa ra các doanh nghiệp để thực tập thực tế và phải được đánh giá, chấm điểm dựa trên năng lực thực làm. Thậm chí, đối với đội ngũ giảng viên hiện đang thiếu kinh nghiệm thực tiễn, cơ quan giáo dục cần có chương trình cử Giảng viên đi thực địa tại các công ty logistics để trực tiếp cọ xát và cập nhật những kiến thức vận hành mới nhất trên thị trường.

Biến tiềm năng thành sức mạnh thực tế đòi hỏi sự đồng bộ từ quy hoạch vĩ mô đến hành động vi mô. Những đề xuất từ HLA không chỉ là giải pháp gỡ khó trước mắt, mà còn là bản lề để định hình một hệ sinh thái logistics thông suốt và bền vững. Các doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần tiếp tục duy trì đối thoại, bắt tay hành động ngay từ hôm nay để mục tiêu đưa TP.HCM thành trung tâm logistics toàn cầu sớm trở thành hiện thực!

Bên cạnh đó, tại buổi làm việc cũng ghi nhận những góp ý từ đại diện nhiều Sở ngành và hiệp hội khác. Sở Xây dựng cho biết đang đẩy nhanh tiến độ khép kín Vành đai 3, Vành đai 4 để giải tỏa áp lực cho luồng hàng hóa ra vào cảng. Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp (Hepza) cũng đang khẩn trương rà soát quỹ đất để hoàn thiện hồ sơ đề án Khu thương mại tự do (FTZ) quy mô hơn 4.100 ha tại Cần Giờ.

Đối với bài toán nhân lực, Sở Giáo dục và Đào tạo cũng bày tỏ việc quan điểm không cần lãng phí đầu tư thêm trung tâm đào tạo mới, thay vào đó cần tập trung nâng cấp chương trình hiện hữu, lập hội đồng liên kết các trường và đưa sinh viên trực tiếp cọ xát tại doanh nghiệp.

Khép lại buổi làm việc, ông Trần Thanh Hải một lần nữa khẳng định vị thế “hình mẫu” của TP. HCM đối với các địa phương khác. Ông đề nghị Thành phố cần sớm ban hành Kế hoạch hành động, đẩy nhanh các đề án lớn như Khu thương mại tự do (FTZ). Quan trọng nhất, sợi dây liên kết, trao đổi thông tin giữa các sở, ban ngành và hiệp hội cần được duy trì liên tục để đưa ngành logistics TP. HCM phát triển xứng tầm quốc tế.

Duy Khánh